Darowizna od rodziny czy znajomych może wydawać się prostą sprawą – ot, ktoś przekazuje Ci pieniądze, działkę lub mieszkanie. Jednak fiskus patrzy na to inaczej. Podatek od darowizny to realne zobowiązanie, które może wynosić nawet 20% wartości otrzymanego majątku, jeśli nie dopełnisz obowiązków podatkowych. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy trzeba zapłacić podatek od darowizny, jak go uniknąć oraz jakie dokumenty złożyć w urzędzie skarbowym.

Co to jest podatek od darowizny?

Podatek od darowizny to danina na rzecz Skarbu Państwa, którą musisz zapłacić, jeśli otrzymasz nieodpłatnie majątek – np. pieniądze, samochód, nieruchomość czy wartościowe przedmioty. Obowiązek podatkowy powstaje w momencie przyjęcia darowizny, a jego wysokość zależy od:

wartości darowizny,
stopnia pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym,
formy przekazania (np. przelew, akt notarialny, gotówka).

Grupy podatkowe – kto zapłaci mniej, a kto więcej?

Polskie prawo dzieli obdarowanych na trzy grupy podatkowe:

Grupa I – najbliższa rodzina:
dzieci, wnuki, prawnuki, rodzice, dziadkowie, małżonek, teściowie, pasierbowie
mają najwyższe limity i najniższe stawki.

Grupa II – dalsza rodzina:
rodzeństwo, wujowie, ciotki, szwagrowie
niższe limity, wyższy podatek.

Grupa III – osoby niespokrewnione:
znajomi, sąsiedzi, partnerzy nieformalni
najniższy limit zwolnienia i najwyższy podatek (do 20%).

Limity zwolnień z podatku od darowizn (stan na 2025 r.)

Grupa podatkowa	Limit darowizny bez podatku (w ciągu 5 lat)
Grupa I	36 120 zł
Grupa II	27 090 zł
Grupa III	5 733 zł

Przekroczenie limitu oznacza obowiązek zapłaty podatku – liczy się suma darowizn od tej samej osoby w okresie 5 lat!

Podatek od darowizny. Jak zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego?

Aby uniknąć podatku od darowizny, musisz zgłosić ją w terminie 6 miesięcy od otrzymania:

formularzem SD-Z2 (dla darowizn w grupie 0 – najbliższej rodziny),
do właściwego urzędu skarbowego (ze względu na miejsce zamieszkania obdarowanego),
w przypadku pieniędzy – darowizna musi być dokonana przelewem bankowym!

Jeśli nie zgłosisz darowizny lub przyjmiesz gotówkę bez dowodu przelewu – zapłacisz podatek, nawet jeśli jesteś dzieckiem darczyńcy.

Podatek od darowizny – stawki (po przekroczeniu limitu)

Grupa	Wartość darowizny	Stawka podatku
I	do 11 833 zł	3%
I	od 11 833 zł do 23 665 zł	3% – 5%
I	powyżej 23 665 zł	5%
II	do 11 833 zł	7%
III	powyżej 22 256 zł	nawet 20% (!)

Kwoty progowe są aktualizowane – powyższe limity są przykładowe i należy sprawdzać bieżące dane w rozporządzeniach MF.

Darowizna od rodziców, dziadków, rodzeństwa – jak uniknąć podatku?

Zgłoś darowiznę SD-Z2 w terminie 6 miesięcy
Przyjmij darowiznę przelewem – nie gotówką
Zachowaj potwierdzenie przelewu z tytułem „darowizna”

Dla urzędu skarbowego liczy się przelew imienny z konta darczyńcy na konto obdarowanego. Nie można korzystać z gotówki ani kont wspólnych!

Darowizna a zakup mieszkania, auta, lokaty – co grozi za brak zgłoszenia?

Jeśli kupisz nieruchomość, auto czy dokonasz lokaty, a Twoje dochody na to nie pozwalały, fiskus może zapytać: skąd miałeś pieniądze? Jeśli nie udowodnisz legalnego pochodzenia (np. darowizny zgłoszonej do US), grozi:

podatek w wysokości 20%,
dodatkowe kary skarbowe,
postępowanie w zakresie nieujawnionych dochodów.

Podsumowanie

Podatek od darowizny może Cię nie dotyczyć – pod warunkiem, że działasz zgodnie z przepisami. Przekazywanie majątku w rodzinie to naturalna praktyka, ale bez odpowiedniego zgłoszenia i dokumentów możesz ponieść wysokie konsekwencje podatkowe. Zawsze warto skonsultować się z prawnikiem. Radca prawny Płock lub doradca podatkowy Płock, szczególnie przy większych kwotach lub darowiźnie nieruchomości pomogą uniknąć dużego obciążenia finansowego, jakim jest zapłata podatku od darowizny.